Nieuws

Bouwstenen van gehechtheid - Annelies te Riele - CCE Podium van CCE



Artikel: ‘leven met hechtingsproblemen: er samen een positieve dag van maken’

×


EMOTIE IN DE OUDER-KIND RELATIE
Geschreven door Lajla van Orden 06 juni 2012.

Hechting speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van het kind. Wanneer er sprake is van veilige hechting op jonge leeftijd wordt er een goede basis gelegd voor de verdere ontwikkeling van het kind.
Een goede emotionele interactie tussen ouder en kind is een belangrijke factor voor het ontwikkelen van zo’n hechtingsrelatie. Wanneer ouders op een sensitieve en responsieve manier reageren op de wensen en behoeften van hun kind, bestaat er een grote kans op het ontwikkelen van een veilige hechtingsrelatie door het kind.
De term ‘parental meta-emotion’ verwijst naar het bewustzijn van ouders ten opzichte van hun eigen emoties, de emoties van hun kind en het coachen van hun kind bij het ervaren van deze emoties. Het bewustzijn van ouders ten opzichte van hun eigen emoties blijkt verband te houden met het bewustzijn van de emoties van hun kind. Gotmann et al. (1997) onderscheidden drie ouderstijlen in de omgang met de emoties van hun kind: emotie-coaching, emotie-afkeuring en emotie-disfunctie.
Ouders met de stijl emotie-coaching praten met hun kind over emoties, helpen hen emoties te herkennen en benoemen, leren ze emoties accepteren en bespreken situaties die de emoties oproepen. Daarnaast voorzien ze hun kinderen van strategieën om in zulke situaties goed met hun emoties om te kunnen gaan. Aan de andere kant zijn er ouders met de stijl emotie-afkeuring. Deze ouders hebben het idee dat de negatieve emoties die het kind ervaart, schadelijk kunnen zijn voor het kind. Ze zijn bang dat de negatieve emotie zal ontsporen, waardoor ze zo snel mogelijk de negatieve emoties willen elimineren. Ouders met een emotie-disfunctie stijl zijn in de veronderstelling dat emoties gevaarlijk zijn, maar hebben geen idee hoe ze ermee om moeten gaan. Deze ouders hebben hun eigen emoties vaak ook niet onder controle.
In recent onderzoek is de rol van emotie in de ouder-kind relatie onderzocht. Hierbij is tevens het temperament van het kind in beschouwing genomen. De resultaten laten zien dat de ‘parental meta-emotion’, maar niet het temperament van het kind zelf, van invloed is op de ouder-kind relatie. Hoe meer moeders gebruik maken van een emotie-coaching stijl, hoe meer kans er bestaat op een veilige hechting van het kind aan hun moeder. Dit in tegenstelling tot de emotie-afkeuring stijl. Hoe meer moeders hier gebruik van maken, hoe minder kans er bestaat dat het kind veilig gehecht raakt. Er werd geen verband gevonden tussen de emotie-disfunctie stijl en gehechtheid.
Uit de resultaten blijkt dat de reactie van ouders op boosheid vooral belangrijk is voor het ontwikkelen van een veilige hechting. Ouders die meer gebruik maken van het coachen van emoties, luisteren beter naar hun kind en praten meer met hun kind. Ouders die emoties afkeuren, hebben het idee dat emoties schadelijk zijn. Zodoende willen ze zo snel mogelijk van de boosheid afkomen. Dit zorgt ervoor dat ze in de interactie voorbij gaan aan het steunen van hun kind. Kinderen kunnen zich hierdoor niet geaccepteerd en ondersteund voelen door hun ouders, waardoor de kans op een veilige hechting wordt beperkt.
Zoals eerder genoemd, houdt het bewustzijn van ouders ten opzichte van hun eigen gevoelens verband met het bewustzijn van de gevoelens van hun kinderen. Omdat het niet altijd vanzelfsprekend is dat ouders een emotie-coaching stijl hebben meegekregen, bestaat er de mogelijkheid tot begeleiding. Ouders leren beter omgaan met de emoties van hun kind en kunnen hun kind vervolgens beter ondersteunen op stressvolle momenten. Doordat kinderen zich beter begrepen voelen, komt dit de ouder-kind relatie ten goede.

Journal of Child and Family Studies (2012)
Mei Chen, F., Shih Lin, H. & Hao Li, C. (2012) Journal of child and family studies, 21, pp. 403-410